Verzamelingen •  Amerika  


De geschiedenis van de maskers begint in Centraal- en Zuid-Amerika, lange tijd vóór de komst van de veroveraars. Maskers werden gedragen in het kader van agrarische riten en van rituelen die iemands behoren tot een sociale groep uitdrukken of om de overledenen te pareren. Maskers beeldden ook de goden uit. Ze maakten het voor hen mogelijk hun gave zich te veranderen (bijvoorbeeld in een dier) visueel te tonen; tegenwoordig maken sjamanen nog gebruik van deze specificiteit van het masker.
In Centraal-Amerika, en in het bijzonder in Mexico, kan het masker boosaardige, oneerbiedige wezens personifiëren die aan de zelfkant van de christelijke maatschappij leven. Vermeldenswaard is dat Mexico een rijke demonenwereld bezit. Verschillende codes en legenden uit het christelijke Westen hebben zich immers vermengd met symbolisme van vóór de Spaanse kolonisatie. De figuur van de Dood komt dus vaak voor en wordt door haar aanwezigheid in volksfeesten gedemystificeerd. Dierenmaskers of hybride maskers personifiëren bij voorkeur monsters of demonen die geregeld in scène worden gezet in tal van verschillende dansen die ter gelegenheid van de grote christelijke feesten worden georganiseerd.
 

Wat het gebruik van het masker in Zuid-Amerika betreft, zijn er duidelijk afgebakende gebieden, die overigens overeenstemmen met een specifieke natuurlijke omgeving. In de verstedelijkte gebieden die relatief verwesterd – of tenminste gekerstend – zijn, lijkt het gebruik van het masker sterk op dat van Centraal-Amerika. Men moet echter wijzen op het belang van het carnaval in deze regio. Het tweede gebied is Amazonië. Maskers worden er gedragen ter gelegenheid van rituelen waarvan het hoofddoel erin bestaat invloed uit te oefenen op de omgeving, die tegelijk vijandelijk is en leven voortbrengt. Voorvaderlijke geloofsovertuigingen (geesten, demonen, godheden) spelen er nog altijd een zeer belangrijke rol ondanks het optreden van de predikanten; daarom is de aanwezigheid van maskers nog altijd noodzakelijk in inwijdings- en genezingsrituelen en is ze ook in andere rituelen van het grootste belang.
Ook in Noord-Amerika bezitten alle culturele gebieden hun maskers. Agrarische riten en riten met betrekking tot de jacht zijn bijzonder sterk beïnvloed door het klimaat van hun regio. Ze nemen een bijzondere plaats in in de „liturgie“ van de Noord-Amerikaanse Indianen. De maskers integreren zich op uitstekende wijze in het totemisme en in het sjamanisme. In het eerste geval wordt het masker als een sociaal merkteken waargenomen en biedt het de mogelijkheid de cohesie tussen de individuen te versterken. In het tweede geval is het masker een werktuig voor de communicatie met de onzichtbare wereld, de voorouders en de natuurgeesten.