Verzamelingen •  OceaniŽ  


In Oceanië zijn de maskers geografisch ongelijk verspreid. Men vindt ze bijna uitsluitend in Melanesië (Nieuw-Guinea, Nieuw-Ierland, Vanuatu, Nieuw-Caledonië). In de andere streken wordt het masker alleen sporadisch of anekdotisch gebruikt en wordt de voorkeur gegeven aan tatoeages en scarificaties.
De kunst van Melanesië is verrassend veelzijdig. Als men de betekenis van de voorwerpen wil begrijpen, moet men rekening houden met het feit dat ze niet als afzonderlijke voorwerpen kunnen worden beschouwd en dat ze niet voor hun schoonheid of hun esthetische waarde werden gemaakt. De Melanesische voorwerpen – ook de maskers – moeten beschouwd worden in hun complexe sociale, culturele en cultuele samenhang waarin de vooroudercultus en de relatie met de wereld van de doden van het grootste belang zijn.
De rituelen van Melanesië vormen een parallel system met dat van de wereld van de woorden: ze verbeelden geen verhaal maar tonen handelingen die alleen en zonder enige vorm van verklaring dragers van betekenis zijn. Het voorwerp zelf is significant en draagt een boodschap over die niet in woorden kan worden omgezet. De Melanesische kunstvoorwerpen, zowel de profane als de heilige, worden en moeten beschouwd worden als dragers van een niet-verbale communicatie die zich richt tot de Mensen en de Anderen, dat wil zeggen tot de voorouders, de godheden, de natuurkrachten of de geesten. Maar de kunst van Melanesië is niet eenduidig want ze kent aan ieder voorwerp meerdere betekenissen toe. Het object kan op verschillende manieren gedecodeerd worden en ook op uiteenlopende manieren geïnterpreteerd worden, afhankelijk van de leeftijdsgroep, de inwijdingsgraad, de familie of het geslacht waartoe iemand behoort.
 

Deze diversiteit van betekenissen – die een stilering van de vormen en de kleuren vereist – maakt van de maskers geprefereerde en vaak vergankelijke hulpmiddelen voor de communicatie met de voorouders.